Đánh giá hiệu quả của RNA silencing ở nấm sợi Aspergillus niger sử dụng vector nhị thể tích hợp công nghệ tái tổ hợp Gateway - Trần Văn Tuấn*; Đỗ Thị Bình Xuân Lộc, Bùi Thị Khánh Linh, Đinh Thị Mùi; Lê Hồng Điệp, Mai Thị Đàm Linh, Trần Thị Thanh Huyền, Phạm Đức Ngọc (Bản B của Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 2023)
Nấm sợi Aspergillus niger được sử dụng rộng rãi trong sản xuất công nghiệp axit citric và một số enzyme quan trọng như phytase, glucoamylase, glucose oxidase. Hiện nay, một số công cụ về cải biến di truyền đã được phát triển và ứng dụng ở loài nấm này, tuy nhiên, kỹ thuật RNA silencing vẫn còn ít được sử dụng ở A. niger. Trong nghiên cứu này, một vector nhị thể (binary vector) tích hợp công nghệ tái tổ hợp Gateway được sử dụng để đánh giá hiệu quả của RNA silencing ở A. niger. Việc tích hợp công nghệ tái tổ hợp Gateway trong vector nhị thể giúp tạo nhanh cấu trúc RNA kiểu kẹp tóc (RNA hairpin) cho phép đánh giá sự ức chế biểu hiện gen mục tiêu thông qua phân hủy mRNA. Cấu trúc ức chế biểu hiện gen theo cơ chế RNA silencing được chuyển thành công vào nấm A. niger nhờ vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens. Kết quả cho thấy, các cấu trúc có hiệu quả trong việc ức chế sự biểu hiện của gen huỳnh quang DsRed và gen điều hòa stuA. Đặc biệt, ức chế sự biểu hiện của gen stuA nhờ RNA silencing đã tạo ra các chủng đột biến suy giảm mạnh về khả năng hình thành bào tử. Nghiên cứu này cho thấy, vector nhị thể RNA silencing tích hợp công nghệ tái tổ hợp Gateway là công cụ tiềm năng phục vụ cho nghiên cứu chức năng gen ở A. niger.