Công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9 và ứng dụng trong chọn tạo giống cá thực phẩm

Tóm tắt

Công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9, với ưu điểm về độ chính xác, hiệu quả và tính linh hoạt, đã trở thành công nghệ phổ biến trong nuôi trồng thủy sản (NTTS), góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và quản lý dịch bệnh. Ứng dụng CRISPR/Cas9 trong chọn tạo giống cá đang phát triển nhanh chóng, nhắm vào các đặc điểm quan trọng như cải thiện tăng trưởng và phát triển cơ, giảm xương dăm, điều chỉnh sinh sản, tăng khả năng kháng bệnh và cải thiện sắc tố. Ở Việt Nam, các nghiên cứu CRISPR/Cas9 chủ yếu tập trung trong nông nghiệp, đặc biệt liên quan đến cải tạo giống cây trồng, trong khi ứng dụng trong chọn tạo giống cá vẫn còn nhiều khoảng trống và thách thức. Đồng thời, những trở ngại công nghệ như hiệu ứng chỉnh sửa sai mục tiêu, hiện tượng nhân đôi gen hay xuất hiện thể khảm, cần được giải quyết để ứng dụng hiệu quả chỉnh sửa gen trên đối tượng thủy sản. Bài báo xem xét tiềm năng của công nghệ này đối với việc cải thiện di truyền các loài cá thực phẩm, đồng thời phân tích những rào cản kỹ thuật và triển vọng ứng dụng công nghệ này nhắm hướng tới phát triển NTTS bền vững.