Đánh giá mức độ sẵn sàng về trí tuệ nhân tạo (AI) theo công cụ RAM của UNESCO và hàm ý chính sách đối với Việt Nam

Tóm tắt

Bài báo phân tích Phương pháp đánh giá mức độ sẵn sàng về trí tuệ nhân tạo (Readiness Assessment Methodology - RAM) do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) phát triển như một công cụ chuẩn tắc - chính sách nhằm hỗ trợ các quốc gia đánh giá mức độ sẵn sàng thể chế trong phát triển và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm. Được xây dựng trên cơ sở Khuyến nghị về đạo đức trong AI đã được toàn bộ 193 quốc gia thành viên UNESCO thông qua năm 2021, RAM tiếp cận AI như một vấn đề chính sách công gắn với quyền con người và phát triển bền vững. Thông qua việc phân tích logic tiếp cận, cấu trúc năm trụ cột và vị trí của RAM trong hệ sinh thái các công cụ quản trị AI toàn cầu, bài báo làm rõ giá trị chuẩn mực và cách tiếp cận đặc thù của RAM so với các khung đánh giá quốc tế khác. Trên cơ sở phân tích trường hợp Việt Nam dựa trên Báo cáo RAM quốc gia công bố tháng 10/2025, bài viết đánh giá vai trò của RAM trong việc hoàn thiện khung chính sách AI quốc gia và thúc đẩy hội nhập các chuẩn mực quốc tế. Từ đó, đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm tăng cường năng lực quản trị AI có trách nhiệm tại Việt Nam trong giai đoạn tới.