Hộ chiếu số của sản phẩm trong kinh tế tuần hoàn: Quy định của Liên minh châu Âu và hàm ý chính sách với hỗ trợ xuất khẩu của Việt Nam

Tóm tắt

Hộ chiếu số của sản phẩm (DPP) là công cụ thông tin và chính sách mới của Liên minh châu Âu (EU), vừa thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, vừa là điều kiện bắt buộc để hàng hóa tiếp cận thị trường EU. Nghiên cứu làm rõ khung quy định của EU về DPP, trọng tâm là Quy định thiết kế sinh thái (ESPR); phân tích tác động tới xuất khẩu của Việt Nam; nhận diện khoảng cách của khung pháp lý trong nước và đề xuất hàm ý chính sách. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính, kết hợp phân tích văn bản pháp lý, tổng quan tài liệu có cấu trúc và phân tích khoảng cách theo khung sẵn sàng - khoảng cách bốn chiều. Kết quả cho thấy các ngành xuất khẩu chủ lực sang EU đều thuộc phạm vi ưu tiên áp dụng DPP nên chịu tác động rộng và có tính hệ thống. Hạ tầng và tiêu chuẩn cho DPP đã hội tụ theo chuẩn quốc tế (ISO, IEC, EN, GS1), nhưng nghĩa vụ tuân thủ bị “kéo ngược” về phía nhà cung ứng, trong khi khung pháp lý hiện hành còn khoảng cách đáng kể trên cả bốn chiều. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất lộ trình chủ động, có phân kỳ và bố trí nguồn lực, nhằm biến DPP từ rào cản kỹ thuật thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.