Phát hiện Francisella noatunensis subsp. orientalis trên cá rô phi (Oreochromis sp.) nuôi ở miền Bắc Việt Nam.

Tóm tắt

Nghiên cứu “Phát hiện Francisella noatunensis subsp. orientalis trên cá rô phi (Oreochromis sp.) nuôi ở miền Bắc Việt Nam” được thực hiện trong tháng 3/2025, khi nhiệt độ nước nuôi thủy sản tại miền Bắc phổ biến từ 22 đến 24^oC. Cá rô phi và cá điêu hồng nuôi tại Bắc Ninh và Hải Dương (trước sáp nhập) ghi nhận các biểu hiện bệnh lý như lồi mắt, xuất huyết thân và đốm trắng ở thận, lách. Các dấu hiệu này, cùng điều kiện nhiệt độ (22-24^oC), phù hợp với các mô tả về bệnh do Francisella noatunensis subsp. orientalis (Fno) gây ra. Nghiên cứu đã tiến hành phân lập vi khuẩn bằng nuôi cấy trên môi trường modified Thayer-Martin agar và cysteine heart agar bổ sung máu bò. Các khuẩn lạc nghi ngờ được kiểm tra bằng kỹ thuật duplex PCR với 2 cặp mồi đặc hiệu (F11/R5, FnoF1/FnoR1) và giải trình tự 16S rRNA so sánh với các trình tự trong Ngân hàng dữ liệu NCBI bằng công cụ BLAST. Kết quả cho thấy, khuẩn lạc đặc trưng của Fno xuất hiện sau 5-7 ngày ủ ở nhiệt độ 25-26^oC; toàn bộ 8/8 mẫu nghi ngờ đều dương tính với Fno bằng duplex PCR, với hai băng khuếch đại 1140 và 203 bp. Phân tích trình tự 16S rRNA xác nhận độ tương đồng 100% với các chủng Fno tham chiếu, đồng thời thí nghiệm gây nhiễm đã xác định Fno trong mô thận và chứng minh khả năng gây chết nhanh trên cá rô phi với liều 10⁷-10⁸ CFU/ml.